Ενα ανεπανάληπτο κειμήλιο, ένα τεφτέρι του 1913, όπου γράφονταν τα δέκατα, οι φόροι επί της Γεωργικής παραγωγής, που επιβάλονταν στους χωριανούς μας βρήκε και το μετέτρεψε σε ηλεκτρονικό αρχείο ο Θύμιος Γκόσιος.

Λίγα λόγια για το τι ήταν η Δεκάτη /το «Δέκατο»/ Τα «Δέκατα»:

Ο οθωμανικός φόρος της δεκάτης (10% στην αξία των προϊόντων ή παράδοση του 10% της παραγωγής) ήταν φόρος επί της γεωργικής παραγωγής. Αντιστοιχούσε περίπου στο 10% της συνολικής (ακαθάριστης)  ετήσιας παραγωγής των γεωργικών προϊόντων ενός  τόπου.

Η πρακτική αυτή υπήρξε εξαιρετικά προσφιλής κατά τους Οθωμανικούς χρόνους.

Δεκατιστής: αυτός που εισέπραττε το φόρο της δεκάτης, «το δέκατο»  μετά από δημοπρασία. Με το επάγγελμα του δεκατιστή ασχολούνταν Έλληνες και Τούρκοι. Συνήθως,την είσπραξη της δεκάτης αναλάμβαναν Έλληνες πλειοδότες.
Ο δεκατιστής κατέθετε και εγγύηση και έπρεπε ο ίδιος να είχε δική του περιουσία. Οι δεκατιστές είχαν μεγάλα κέρδη. Συχνά, εισέπρατταν πολύ περισσότερα από αυτά που έδιναν στο κράτος. Στα τούρκικα η δεκάτη λεγόταν ondalik και ondalikci λεγόταν ο δεκατιστής, ο εισπράκτορας της δεκάτης.
Η φορολογία της δεκάτης ίσχυε και στην  Ελλάδα από τα πρώτα χρόνια της Ανεξαρτησίας  μέχρι το 1880, οπότε καταργήθηκε. Τώρα γιατί οι Καστανιανίτες το 1913 ακόμα πλήρωναν Δεκάτη είναι ένα ερώτημα